Theo phong tục tập quán vào mỗi dịp đầu năm, người dân Việt Nam thường tìm đến những điểm tâm linh nổi tiếng để cầu mong một năm mới bình an, may mắn và hạnh phúc. Đền Làng Rào, xóm Hưng Đạo 7, xã Hưng Nguyên là một địa chỉ du lịch văn hóa tâm linh thu hút khá đông du khách đến tham quan, vãng cảnh, đặc biệt vào dịp đầu năm mới. Nhiều người biết và đến với đền vì sự linh thiêng được lan truyền nhưng ít ai biết rằng, đằng sau sự linh thiêng ấy là những câu chuyện thú vị, đầy màu sắc huyền bí về đền và cả nhân vật thờ tại đền.

Tết đến, Xuân về, mọi người thường lựa chọn đi ngắm cảnh thiên nhiên, đất trời, hòa mình với vạn vật, cỏ cây, hoa lá hay đến các đền, chùa để chiêm bái, cầu bình an. Để đáp ứng nhu cầu của du khách, Đền Làng Rào đã trang trí không gian đảm bảo phòng cháy, chữa cháy, an toàn, an ninh, nhân lực phục vụ khách du Xuân.

Đền Làng Rào ban đầu chỉ là một ngôi miếu nhỏ, được dân làng dựng nên ở cồn Thầy Học vào năm Vĩnh Tộ thứ 6 (1624) thời Vua Lê Thần Tông, để tưởng nhớ công ơn chữa bệnh của vị thần Thổ Địa. Thờ thần Thổ Địa là một tín ngưỡng dân gian khá phổ biến của cư dân nông nghiệp phương Đông nói chung và Nghệ An nói riêng, bởi “đối với dân chúng nông nghiệp thì đất còn có nghĩa là đất sản xuất, và thần đất ở đó tiến đến chỗ thành những thần linh bảo vệ mùa màng, cai trị đất từ cõi linh thiêng và có quyền uy”. Tuy nhiên, hiếm có nơi nào thần Thổ Địa lại được người dân địa phương khoác lên mình một lý lịch khá cụ thể và ly kỳ như ở đền Làng Rào.

Tương truyền, Thổ Địa là một vị thầy thuốc tên Nữu hiệu là Bá Tướng, Thần Thông, sinh sống vào khoảng thế kỷ XV. Ngài từng có thời gian làm quan dưới Triều Lê nhưng không hứng thú với chốn quan trường nên đã từ quan và đi khắp nơi chữa bệnh cứu người. Một lần, dân làng Rào có dịch bệnh mụn nhọt, các thầy lang trong làng đã dùng hết cách mà bệnh vẫn không khỏi, lại có nguy cơ lây lan rộng. Lúc bấy giờ, nghe tiếng về ngài, dân làng đã cử người đi mời ngài về chữa bệnh. Ngài vui vẻ nhận lời. Điều kỳ lạ là sau khi người cuối cùng khỏi bệnh thì ngài cũng biến mất. Một thời gian sau, dân làng nghe thấy tiếng đọc sách phát ra hàng đêm, đặc biệt là các đêm trăng sáng từ một cồn đất. Cho rằng, đây là nơi vị thầy thuốc, ân nhân năm xưa của làng đã hóa nên từ đó, dân làng gọi cồn đất ấy là cồn Thầy Học.

Ngôi đền đã cùng với nhân dân địa phương trải qua bao thăng trầm của lịch sử, năm 1938, nhân dân đã xây dựng lại đền khá lớn. Ban đầu, đền là một ngôi miếu thờ. Từ năm 1992, được sự quan tâm của các cấp chính quyền cùng với nguồn xã hội hóa, đền được tu bổ, tôn tạo xây nên 3 tòa để hành lễ, phục vụ cho việc giữ gìn bản sắc và hoạt động tâm linh của nhân dân vùng miền và du khách thập phương cùng với Lễ hội. Đền Làng Rào ở vị trí cảnh quan đep, không gian phong cảnh hữu tình, điểm đến hấp dẫn, là điểm du lịch tâm linh của xã Hưng Nguyên nói riêng, cư dân khắp mọi miền nói riêng. Hiện đền Làng Rào ở vị trí đẹp, không gian thoáng, rộng, phong cảnh hữu tình. Là nơi giao nhau của 2 con sông đào uốn lượn cùng dọc cây lộc vừng cổ thụ in bóng nước đồng quê. Tuy nhiên, do nhiều lý do nên đền bị xuống cấp trầm trọng chỉ còn lại một tòa Thượng điện. Từ năm 1992, do tính linh thiêng của đền, được sự quan tâm của các cấp chính quyền cùng với nguồn xã hội hóa của nhân dân và du khách thập phương, đền được tu bổ, tôn tạo xây nên 3 tòa để hành lễ, phục vụ cho việc giữ gìn bản sắc và hoạt động tâm linh của nhân dân. Vào những ngày mồng Một và ngày Rằm hàng tháng, ngày lễ, Tết, du khách đến cầu tài, xin lộc, giải hạn tại đền rất đông. Để phát huy giá trị di tích đền Làng Rào, thời gian qua từ nguồn công đức và xã hội hóa, đền đã được mở rộng khuôn viên, hệ thống giao thông, công tác tuyên truyền được chú trọng. Hàng năm vào ngày 11/10 âm lịch, xã tổ chức lễ hội thành kính, trang nghiêm thu hút hàng nghìn du khách tham gia.

Ngày 25/12/2015, UBND tỉnh có Quyết định công nhận đền Làng Rào là Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Lễ hội đền Làng Rào trước đây lễ hội đền còn có tên gọi khác nữa,gọi là lề hội đền Nhà Quan. Hàng năm vào ngày 11/10 âm lịch,địa phương và nhân dân nơi đây lại tổ chức lễ hội và phát huy truyền thống uống nước nhớ nguồn, thể hiện niềm tôn kính, biết ơn các vị thần linh và cầu cho quốc thái dân an, mưa nắng thuận hòa mùa màng bội thu.

Với phong phong cảnh hữu tình, được bao bọc bởi làng quê, là điểm đến lý tưởng cho những ai muốn tìm kiếm sự bình an đầu năm. Hãy đến với đền Làng Rào để cảm nhận trọn vẹn sự giao thoa giữa tâm linh, văn hóa và thiên nhiên tươi đẹp của vùng đất Hưng Nguyên,nvùng đất xô Viết anh hùng./.

BBT