Khuôn viên Di tích Quốc gia đặc biệt Những địa điểm ghi dấu phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh 1930-1931, nơi thực dân Pháp tàn sát cuộc đấu tranh ngày 12/9/1930 là nơi yên nghỉ chung 217 liệt sĩ đã hi sinh trong cuộc biểu tình những ngày này đón những du khách thập phương, người dân, thân nhân những thế hệ học sinh đến thăm viếng, tưởng niệm, cùng nhìn lại những trang sử bi tráng của dân tộc. Nơi đây, 96 năm về trước đã diễn ra một sự kiện chấn động, một trang sử thấm đẫm máu và hoa của dân tộc tộc Việt Nam. Ngày 12 tháng 9 năm 1930, làn sóng đấu tranh của 8000 nông dân Hưng Nguyên và vùng lân cận ngày ấy đã rầm rập đổ về phủ lỵ, đòi quyền sống, đòi cơm áo, tự do. Hoảng sợ trước sức mạnh vô bờ bến của quần chúng nhân dân, thực dân Pháp đã cho máy bay ném bom, xả súng tàn bạo vào đoàn biểu tình tay không, làm 217 người con ưu tú của quê hương đã hi sinh trên mảnh đất Hưng Nguyên anh hùng. Thế nhưng, bom đạn ấy đã không thể dập tắt được ý chí của một dân tộc. Ngược lại, nó đã thổi bùng lên ngọn lửa căm hờn, đúc kết nên một tinh thần Xô viết bất diệt và để lại nhiều bài học giá trị về khẳng định năng lực lãnh đạo thực tiễn của Đảng Cộng sản Việt Nam ngay từ khi ra đời, phát huy sức mạnh đoàn kết rộng rãi của các tầng lớp nhân dân dưới ngọn cờ của Đảng.

Đứng trước bức tranh toàn cảnh tái hiện cuộc biểu tình ngày 12/9 tại Di tích Quốc gia đặc biệt Những địa điểm ghi dấu phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh 1930-1931, nơi thực dân Pháp tàn sát cuộc đấu tranh ngày 12/9/1930, người nghe như được sống lại những giây phút nghẹt thở năm xưa. Máu của các bậc tiền bối đã hòa vào lòng đất Thái Lão, nhưng mạch nguồn yêu nước ấy chưa bao giờ ngưng chảy. Nó được lưu giữ vẹn nguyên qua những những câu chuyện kể truyền từ đời này sang đời khác. “Từ khi còn là một đứa trẻ ngồi bên hiên nhà, tôi đã được nghe cha kể về những ngày tháng lịch sử ấy. Tiếng trống, tiếng mõ tre từ các làng xã vang lên rầm trời. Người dân mình tuy nghèo, tay chỉ cầm gậy tre, giáo mác tự tạo nhưng khí thế hừng hực, không một ai biết sợ hãi là gì. Khi máy bay Pháp lượn vòng trên đầu và trút bom, người này ngã xuống thì người sau lập tức tiến lên, tay vẫn nắm chặt lá cờ đỏ. Sự hy sinh của cha ông đã dạy cho thế hệ chúng tôi biết thế nào là lòng tự tôn dân tộc. " Ông Hoàng Trọng Tụng chia sẻ.

Mạch nguồn ấy không nằm lại ở quá khứ mà tại khu di tích lịch sử này, mỗi ngày, cán bộ Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã là những người tiếp nối, giữ lửa và truyền đi thông điệp lịch sử. Họ không chỉ tái hiện dòng niên biểu khô khan, mà bằng cả trái tim, họ đưa người nghe trở về với những năm tháng lầm than nhưng oanh liệt của quê hương xứ Nghệ. Chị Nguyễn Thị Thu – Cán bộ Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Hưng Nguyên, người phụ trách thuyết minh Di tích  trao đổi "Mỗi lần đứng trước đoàn khách, đặc biệt là các bạn trẻ và các em học sinh, kể về sự kiện ngày 12/9, lòng tôi lại trào dâng một cảm xúc rất khó tả. Có những em học sinh đã khóc khi nghe kể về những người anh hùng ngã xuống khi tuổi đời mới mười tám, đôi mươi. Tôi luôn tự nhủ, công việc của mình không chỉ là giới thiệu di tích, mà là đang truyền đi ngọn lửa yêu nước, để các thế hệ trẻ hiểu rằng: Để có được hòa bình ngày hôm nay, biết bao thế hệ đã phải đánh đổi bằng máu và nước mắt."

Để gìn giữ trọn vẹn mạch nguồn ấy, nhờ sự quan tâm sát sao của các cấp ngành, khu di tích đã được đầu tư trùng tu, tôn tạo khang trang. Khu Di tích được xây dựng trên diện tích 12,9 ha với đầy đủ các hạng mục như nhà tưởng niệm, tượng đài, công viên, nhằm tri ân sự hi sinh to lớn của những người con ưu tú của xứ Nghệ hi sinh trên mảnh đất Hưng Nguyên anh hùng. Đúng như lời căn dặn của Bác Hồ trong lần thứ 2 Người về thăm quê năm 1961 “ Máu của các liệt sĩ hi sinh trong phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh đã tô thắm thêm lá cờ của Đảng, cán bộ và Nhân dân phải xây dựng, bảo vệ khu vực này thành một khu di tích lịch sử cách mạng”.

Thực hiện di huấn thiêng liêng của Người, nơi này là 1 trong 9 điểm thành phần trong quần thể Những địa điểm ghi dấu phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh 1930-1931được công nhận Di tích quốc gia đặc biệt. Và gần một năm được xếp hạng, Di tích đã đón hơn 20.000 lượt du khách trong và ngoài tỉnh tìm về ôn lại những dấu ấn truyền thống yêu nước hào hùng của cha trong phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh lúc bấy giờ. Chiếm đại đa số trong dòng người về dâng hương, tưởng niệm là các em học sinh  các trường học trên trên địa bàn tỉnh.

 Di tích Quốc gia đặc biệt Những địa điểm ghi dấu phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh ngày nay không chỉ là một địa chỉ đỏ để hoài niệm. Nơi đây đã trở thành một "trường học thực tế" sinh động về lòng yêu nước. Các trường học trên địa bàn tỉnh Nghệ An thường xuyên tổ chức các tiết học lịch sử địa phương, các buổi kết nạp Đảng, kết nạp Đoàn, Đội ngay tại không gian linh thiêng này. Bằng cách đó, mạch nguồn của cuộc biểu tình 12/9/1930 đang được thẩm thấu một cách tự nhiên và sâu sắc nhất vào tâm hồn thế hệ trẻ. Những giá trị tinh thần được vun đắp từ xương máu cha ông đang biến thành động lực để thế hệ hôm nay không ngừng phấn đấu học tập và cống hiến.

Em Phạm Thị Kim Chi – Sinh viên Đại học Vinh xúc động chia sẻ "Được đứng dưới chân đài tưởng niệm dâng hương và nghe kể về ngày 12/9, em cảm thấy vô cùng tự hào khi mình là một người con của quê hương Xô viết. Thế hệ của các cụ ngày xưa đã không tiếc đứng lên đấu tranh giành lại độc lập. Chúng em ngày nay may mắn được sống trong hòa bình, được học tập trong những ngôi trường khang trang, thì phải có trách nhiệm sống sao cho xứng đáng. Sự hy sinh của cha ông nhắc nhở chúng em phải nỗ lực học tập, rèn luyện để mai sau góp một phần nhỏ vào xây dựng quê hương Hưng Nguyên ngày càng giàu đẹp."

Trải qua 96 năm, mạch nguồn yêu nước khởi nguồn từ cuộc biểu tình ngày 12/9/1930, được nuôi dưỡng bằng lòng quả cảm, đã, đang và sẽ mãi được trao truyền qua các thế hệ. Đó là điểm tựa tinh thần để người dân Hưng Nguyên nói riêng và xứ Nghệ nói chung hôm nay vững vàng bước vào kỷ nguyên mới, viết tiếp những trang sử vẻ vang trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Giờ đây, những vết thương của cuộc đàn áp đẫm máu năm xưa trên mảnh đất Thái Lão đã được chữa lành và thay thế bởi màu xanh của các cánh đồng, sự năng động của những nhà máy, khu đô thị mới đang từng ngày đổi thay, bứt phá trên quê hương Hưng Nguyên anh hùng./.

Kiều Hoa