Theo cuốn kỷ yếu Hội thảo giá trị lịch sử văn hóa của Di tích đền ông Hoàng Mười: Năm 1995, Nhân dân phục dựng lại đền, ngoài những vị thần từng được thờ từ trước, đền còn thêm chức năng là nơi thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu. Hàng năm vào dịp lễ hội đền ông Hoàng Mười, trước ngày diễn ra lễ tế chính đều có lễ rước Sắc từ nhà thờ họ Nguyễn ra đền. Toàn bộ sắc phong được cất giữ tại nhà thờ họ Nguyễn.

  Trong số 12 sắc phong này, có tất cả 4 vị thần được ban sắc phong, thì có 3 vị thần được phong sắc đều là những tướng quân có tài: Thái úy Vị Quốc Công, Thái Bảo Phúc Quận Công và Đặc Tiến Phụ Quốc Thượng tướng quân. Điều này cho thấy, đền Mỏ Hạc Linh Từ thờ 3 vị thần này từ sớm và rất linh thiêng.  Còn vị thần Song Đồng Ngọc Nữ mới được phong sắc. 

Thần tích các vị thần 

Vị thần có thần hiệu " Khâm sai Tiết chế Nghệ An, Quảng Nam, Thuận Hóa đẳng xứ, kiêm thủy bộ chư doanh, Bình chương quân quốc trọng sự, Thái úy, vị quốc công".  Vị thần này được ban tới 4 sắc phong gồm cả sắc triều Lê, triều Quang Trung và Triều Nguyễn.

Theo từ điển Quan chức Việt Nam: Khâm sai để chỉ đại thần được sai phái ra ngoài cung làm việc. Tiết chế, Quốc công là những chức, tước phong cho thế tử. Bình chương quân quốc trọng sự  là chức vụ trên cả Tể tướng. Thái úy là chức võ quan cao nhất trong quân đội trật Chánh nhất phẩm. Khâm sai Tiết chế Nghệ An, Quảng Nam, Thuận Hóa đẳng xứ nghĩa là thần được giao thay mặt mình toàn quyền quản lý 3 xứ Nghệ An, Quảng Nam, Thuận Hóa. Vị Quốc Công từng làm Khâm sai Tiết chế Nghệ An, Thuận Hóa, Quảng Nam, kiêm Thủy bộ chư doanh, Bình chương quân quốc trọng sự, Thái úy.

Vị thần Thái bảo phúc Quận công: Theo sắc phong ngài sinh thời tên là Lại Thế Mỹ, con trai của Lại Thế Vinh- Người khai quốc công thần triều Lê Trung Hưng. Phúc Quận Công có công lao trong việc bảo vệ đất nước, làm đến chức Thái Bảo.

Vị thần Đặc tiến phụ quốc Thượng tướng quân: Tương truyền ngài giỏi thao lược, giỏi võ nghệ, giúp Vua Lê, Chúa Trịnh, giữ chức Đô chỉ huy sứ...Trong thời gian dài có công chinh phạt rất to lớn, được thăng chức Tham đốc Cẩm Y vệ hàm Đặc tiến phụ quốc thượng tướng quân. Nhân dân mến đức tôn làm Hậu thần và hàng năm thờ phụng.

  Còn vị thần Song Đồng Ngọc Nữ: Là một thiên thần rất linh thiêng, từng che chở cho nhân dân nên được các vua triều Nguyễn ban sắc phong. Theo thần tích, ngài là con của thần Cao Sơn Cao Các. Nhiều nơi thờ vị thần này nhưng thần tích không đồng nhất.

Thời gian các sắc phong

Trong 12 sức phong còn lưu tại Đền ông Hoàng Mười, có 2 sắc phong chung cho cả 3 vị nhân thần. Cả hai sắc đều xếp Thái úy Vị quốc công lên đầu. Sắc thứ 2 thăng cấp cho thần Vị Quốc công lên Trung đẳng thần. Hai vị còn lại chỉ ban mỹ tự, không thăng cấp bậc.

Sắc phong được ban sớm nhất là 2 sắc phong vào ngày 26/7/1783, dưới thời Lê Trung Hưng, niên hiệu Cảnh Hưng thứ 44; sắc phong thứ ba được ban vào ngày 23/8/1783 cũng vào niên hiệu Cảnh Hưng thứ 44; sắc phong thứ tư, thứ năm và thứ sáu được ban vào ngày 21/05/1796, dưới thời vua Cảnh Thịnh năm thứ 4; sắc phong thứ bảy được ban vào ngày 26/04/1846, dưới thời vua Thiệu Trị năm thứ 6; sắc phong thứ tám được ban vào ngày 15/11/1850, dưới thời vua Tự Đức năm thứ 3; sắc phong thứ chín được ban vào ngày 24/11/1880 dưới thời vua Tự Đức năm thứ 33; sắc phong thứ mười được ban vào ngày 20/02/1890 dưới thời vua Thành Thái thứ 2; sắc phong thứ mười một được ban vào ngày 11/08/1909, dưới thời vua Duy Tân thứ 3; sắc phong thứ mười hai được ban vào năm Khải Định thứ 9 tức ngày 25/07/1924.

Qua các sắc phong của đền ông Hoàng Mười, cho thấy đây là một ngôi đền thờ nhiều vị thần có công lớn trong việc bảo vệ đất nước, phù trợ, che chở cho nhân dân và rất linh thiêng. Hàng năm vào dịp lễ hội có làm lễ tuyên sắc - một điểm nhấn quan trọng trong phần lễ tại Lễ hội Đền Ông Hoàng Mười. Đây là nghi lễ quan trọng được phục dựng vào năm 2020, nhằm ngợi ca công đức của ông Hoàng Mười, giúp nhân dân cảm nhận hơi thở lịch sử và những lời nhắn nhủ của cha ông qua các đạo sắc phong./.

BBT

(Trong bài viết có sử dụng tư liệu Kỷ yếu Hội thảo giá trị lịch sử- Văn hóa Di tích Đền ông Hoàng Mười)